Daderbegeleiding

Bemiddeling in Strafzaken

Dit is een afhandelingsmodaliteit voor misdrijven waarvoor de Procureur des Konings niet meer dan 2 jaar hoofdgevangenis zou vorderen indien hij de verdachte zou vervolgen.

Procedure:

  • Voorbereiding:
    • tussen dader en slachtoffer tot een overeenkomst komen betreffende de schade (moreel en/of materieel) veroorzaakt door het misdrijf
    • voorstel bijkomende maatregel (cursus, therapie of dienstverlenging)
  • Proces-verbaal van overeenkomst/zitting
  • Opvolging verdachte ivm naleving van de in het proces-verbaal opgenomen voorwaarden
  • Verval van strafvordering
  • Bij niet naleving van de voorwaarden >>> dagvaarding

Daderbegeleiding

  • Vrijheid onder voorwaarden als alternatief voor de voorlopige hechtenis
  • Probatie
  • Autonome werkstraf
  • Penitentiaire opdrachten:
    • Voorwaardelijke en voorlopige invrijheidstelling
    • Beperkte detentie
    • Elektronisch toezicht
    • Vrijheid op proef in het kader van een internering

Vrijheid onder voorwaarden als alternatief voor de voorlopige hechtenis

  • De onderzoeksrechter beslist in de loop van de eerste vijf dagen van de voorhechtenis, en doorheen de duur van het onderzoek, of een persoon vrijgesteld kan worden onder voorwaarden. Ook de Raadkamer (na vijf dagen) en de Correctionele Rechtbank (na het onderzoek) kunnen VOV opleggen.
  • De maatregel heeft een maximale duur van drie maanden, telkens te verlengen met drie maanden tot de datum van het vonnis.
  • De onderzoeksrechter kan betrokkene opnieuw aanhouden indien hij/zij zich niet aan de voorwaarden houdt of nieuwe feiten pleegt.

Probatie

  • Probatieopschorting: De uitspraak van de veroordeling wordt opgeschort voor een proeftermijn van minimum 1 jaar en maximum 5 jaar. Er wordt geen straf uitgesproken maar de betrokkene wordt wel schuldig bevonden.
  • Probatieuitstel: De uitvoering van de straf wordt uitgesteld voor een proeftermijn van minimum 1 jaar en maximum 5 jaar. Hier wordt wel een straf uitgesproken maar de uitvoering ervan wordt uitgesteld.
  • Aan de opschorting of uitstel kunnen voorwaarden worden gekoppeld, we spreken dan van probatieopschorting of - uitstel. Op de uitvoering ervan wordt toegezien door de probatiecommissie.
  • De rechter voorziet ook een vervangende straf (geldboete of gevangenisstraf) ingeval de maatregel niet wordt uitgevoerd.

Autonome werkstraf

  • In correctionele zaken en politiezaken kan de rechter als hoofdstraf een autonome werkstraf opleggen. De rechter voorziet ook een vervangende straf (geldboete of gevangenisstraf) ingeval de werkstraf niet wordt uitgevoerd.
  • De werkstraf bedraagt minstens twintig uren en ten hoogste driehonderd uren.
  • Ze moet worden uitgevoerd binnen de 12 maanden na de dag waarop de rechterlijke beslissing "in kracht van gewijsde" is gegaan.
  • De veroordeelde verricht de werkstraf kosteloos uit tijdens zijn vrije uren.
  • Op de uitvoering ervan wordt toegezien door de probatiecommissie.

Penitentiaire Opdrachten

  • Voorlichtingstaken:
    • Met het oog op de toekenning van een penitentiair verlof, onderbreking van de strafuitvoering, voorwaardelijke of voorlopige invrijheidsstelling, beperkte detentie of elektronisch toezicht kan de gevangenisdirecteur vragen aan het justitiehuis om een maatschappelijke enquête uit te voeren.
    • De bedoeling van deze enquête is om een zicht te krijgen op het opvangmilieu van de betrokkene, hun mogelijkheden tot opvang, eventuele problemen die zich kunnen voordoen,...
  • Begeleidingstaken:
    1. Voorwaardelijke of voorlopige invrijheidsstelling
    2. Beperkte Detentie
    3. Elektronisch toezicht
    4. Vrijheid op proef in het kader van een internering

De voorwaardelijke invrijheidsstelling

  • Een persoon die werd veroordeeld tot een gevangenisstraf wordt vrijgesteld onder bepaalde voorwaarden.
  • Tijdsvoorwaarden: 1/3 van de gevangenisstraf moet ondergaan zijn (10 jaar bij levenslange veroordeling).
  • De duur van de proeftermijn is het aantal maanden dat de gevangene nog moest ondergaan met een minimum van 2 jaar en een maximum van 10 jaar.
  • De maatregel wordt toegekend door de Strafuitvoeringsrechtbank.
  • De Strafuitvoeringsrechtbank kan de maatregel intrekken indien de betrokkene de voorwaarden niet naleeft of een nieuwe veroordeling krijgt.
  • De voorlopige invrijheidsstelling stoelt op hetzelfde principe als de "voorwaardelijke vrijheidsstelling".
  • De totale gevangenisstraf is hier minder dan 3 jaar.
  • De toekenning gebeurt door de "Directie Detentiebeheer".
  • De maatregel kan zowel met als zonder voorwaarden worden toegekend.

De beperkte Detentie

  • De persoon verblijft nog in de gevangenis maar mag overdag de gevangenis verlaten om een opleiding te gaan volgen of om te gaan werken (max 12u per dag).
  • Na deze maatregel krijgt de betrokkene vaak elektronisch toezicht en/of voorwaardelijke invrijheidsstelling.
  • De beperkte detentie wordt toegekend door de Strafuitvoeringsrechtbank en kan ook door hen worden ingetrokken om dezelfde redenen als bij een voorwaardelijke/ voorlopige invrijheidsstelling.

Het elektronisch toezicht

  • De persoon brengt het geheel of een deel van zijn vrijheidsstraf buiten de gevangenis door volgens een bepaald uitvoeringsplan (naleving van een uurrooster en voorwaarden), waarvan de naleving onder meer door elektronische middelen (enkelband) wordt gecontroleerd.
Onderscheid totale gevangenisstraf <3 jaar of >3 jaar:
  • <3 jaar: De toekenning gebeurt door de gevangenisdirecteur of bij bepaalde categorieën veroordeelden (seksuele delinquenten of geen verblijfsvergunning) door de Directie Detentiebeheer.
  • >3 jaar: De toekenning gebeurt door de Strafuitvoeringsrechtbank.
  • Het elektronisch toezicht kan worden ingetrokken wanneer het uurrooster of de voorwaarden niet worden nageleefd of wanneer er een nieuwe veroordeling is.
  • De controle van de elektronische middelen gebeurt door het: Nationaal Centrum Elektronisch Toezicht.

De vrijheid op proef in het kader van een internering

  • Wanneer een persoon door de rechtbank ontoerekeningsvatbaar wordt verklaard voor de feiten die werden gepleegd, wordt hij geïnterneerd (dit is geen straf maar een maatregel).
  • De Commissie ter Bescherming van de Maatschappij beslist over de uitvoering van de internering (opsluiting in de gevangenis of vrijheid op proef).